blog

Column: Biefstuk zonder koe

Publicatie

15 mrt 2021

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

elektrochemie, energietransitie, klimaatverandering

Gebruiken we in 2050 nog veel koeien en andere dieren voor onze voedselvoorziening? Is er dan nog verse koolstof – fossiel of plantaardig – nodig voor de productie van onze materialen? En is onze energievoorziening dan eindelijk volledig gedecarboniseerd?

Ik vraag bewust nog niet af of het mogelijk is, want technisch zal er dan veel kunnen. In Petrochem schetst Marcus Remmers, chief technology officer van DSM, een beeld dat mij op dat vlak positief stemt. Er zijn ontwikkelingen in de biotechnologie en elektrochemie die echt veelbelovend zijn. Koren op de molen voor een technologie-optimist.

Even wegdromen. Momenteel zijn er grote vorderingen in laboratoria en zelfs al daarbuiten op het gebied van cellulaire landbouw. Die moet producten mogelijk maken die heel dicht in de buurt komen van, of zelfs identiek zijn aan dierlijke voedingsmiddelen en materialen. Kweekvlees bijvoorbeeld. Met het genetisch materiaal van een beperkt aantal dieren is het straks waarschijnlijk mogelijk om de hele wereldbevolking van vlees te voorzien. Ik zou er alvast voor tekenen als omnivoor. Ik vind vlees lekker, maar ben me ook bewust van de nadelen van de huidige vleesconsumptie. Vlees eten zonder dat er dieren voor worden doodgemaakt? Ik teken er direct voor. Ook als het me wat extra kost.

‘Wellicht is een volledige circulaire chemische industrie mogelijk, als de ultieme kringloop wordt gesloten: massaal hergebruik van CO2 en CO.’

Optelsom

En ook dromen over de toekomstige chemie. De eerste fabrieken die CO2 als grondstof omzetten in koolwaterstoffen zijn er al. Je hebt daar wel heel veel energie voor nodig en zeer geconcentreerde bronnen van CO2 en – het liefst groene – waterstof. Ook worden de eerst stappen gezet met koolmonoxide (CO) uit de staalindustrie. Om in de toekomst kunststoffen te maken, zijn fossiele bronnen sowieso niet meer nodig. Een groot deel van de chemische bouwstenen kan worden teruggewonnen uit afvalplastics. Misschien is er tijdelijk een aanvulling nodig met koolwaterstoffen uit biomassa. Maar op den duur is wellicht een volledige circulaire chemische industrie mogelijk, als de ultieme kringloop wordt gesloten: massaal hergebruik van CO2 en CO.

Het lijkt minder een kwestie van kunnen dan van kiezen. Er kan veel, maar waar kiezen we voor? Volgens de Franse filosoof Sartre staat bij alles onze keuze centraal. Zelfs geboren worden, ziet hij als een keuze. Natuurlijk kunnen we over dat laatste discussiëren. En zeker ook over onze keuzevrijheid. Maar geven we ons niet te vaak over aan het idee dat we nergens invloed op hebben? Misschien hebben we als individu weinig invloed. Maar als bedrijf, land, continent, samenleving zijn er natuurlijk meer mogelijkheden. Nu al liggen er veel meer vleesvervangers in de schappen van supermarkten dan een paar jaar terug. Dat is een optelsom van heel veel keuzes.

Biodiversiteit

Durven we als samenleving de transitie ook echt aan? Durven we ook echt te innoveren? Volgens de Vlaamse denker Jef Staes bevindt de hele samenleving zich momenteel in de chaotische overgangstijd van het 2D- naar het 3D-tijdperk. De overgang zal niet zonder slag of stoot gaan. De mensen die in het oude tijdperk aan het roer staan, zullen niet zonder slag of stoot de macht overdragen aan een nieuwe generatie mensen die veel beter geschikt is om met de nieuwe mogelijkheden om te gaan. Staes in een eerder interview: ‘Termen als fake news zijn middelen van de oude generatie om vernieuwing te blokkeren.’

Ik heb het Jef nog niet gevraagd, maar de huidige boerenprotesten zouden ook zo maar uitingen kunnen zijn van het oude tijdperk. Willen we over dertig jaar nog steeds een leefbare wereld hebben, dan kunnen we niet op de oude manier doorgaan. Dan zullen we bijvoorbeeld stapsgewijs veel efficiënter met de beschikbare grond om moeten gaan. Alleen met innovatie en transitie kunnen we het hoofd bieden aan de uitdagen op het gebied van klimaat, biodiversiteit en een groeiende wereldbevolking. Daar moeten we iedereen in meenemen, ook diegenen die dat nu nog niet zien zitten en misschien oude gebruiken nog moeten loslaten. Te beginnen bij onszelf. Die keuze hebben we alvast.

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl of via Twitter: @wimraaijen

Fotocredit: Pixabay
Bron: Petrochem 2-2021

Petrochem 2, 2022

13 april 2022

Onderzoek naar fraude met lab-testen voor de olie-industrie