blog

Column: Technologie-agnost

Publicatie

31 aug 2021

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

energietransitie, klimaatverandering

Eind vorig jaar, tijdens een van onze online talkshows Industrielinqs LIVE, viel de term ‘technologie-agnost’. René Peters van TNO bekende er een te zijn. En toen hij uitlegde wat dat predicaat inhield, wist ik het meteen. Ook ik ben er een. En de andere tafelgasten sloten zich daar ook bij aan.

Opgegroeid aan de rand van de Veluwe weet ik het verschil tussen dogmatici en agnostici als geen ander. Het is een religieus onderscheid. Enerzijds de mensen die in één nauw omschreven waarheid geloven en daar allerlei strikte regels aan verbinden – het is zo en niet anders. Aan de andere zijde de mensen die rekening houden met meerdere waarheden en dat regelmatig onderzoeken. Al jong hoorde ik – het zal u niet verbazen – bij de tweede groep. Ik houd rekening met tal van mogelijkheden. Soms neem ik ook de tijd die te onderzoeken. Het is niet per se de gemakkelijkste weg. Voor dogmatici en atheïsten is het duidelijker. Zwart of wit. Dogmatiek heeft ook iets gemakzuchtigs. Het kost veel meer inspanning om juist niet ‘zeker’ van een waarheid te zijn. Niet dat ik daar continu mee bezig ben. Voor mijn eigen comfort berust ik overheersend in het idee dat ik het gewoon niet weet. En dat ik het ook niet altijd hoef te weten.

Onbetaalbaar

In de energie- en grondstoffentransitie zijn er ook dogmatici en agnostici. En laten we gemakshalve de ontkenners onder de atheïsten scharen. In die categorie vallen wellicht ook de technologie-pessimisten, die denken dat er gewoonweg niet voldoende oplossingen zijn voor de klimaatproblemen. Of ze denken dat nieuwe innovatieve technologie de problemen alleen maar groter maakt.

Dogmatici en agnostici zijn er beiden wel van overtuigd dat het klimaatprobleem bestaat en dat er daadwerkelijk ook oplossingen zijn te vinden. Je zou de meesten van hen technologie-optimist kunnen noemen. Wel verschillen ze zeer in waar ze hun heil van verwachten. Dogmatici geloven in ‘the One Solution that fits all.’ En er zijn heel veel geloofsrichtingen, die allemaal het antwoord denken te hebben. Ze gebruiken dogmatische termen als biobased economy, waterstofeconomie, van-gas-los, all-electric, waarbij ze andere richtingen uitsluiten en soms zelfs verketteren.

‘In de scheikunde kost binden vaak meer energie dan scheiden, maar meestal levert het ook veel meer waarde op.’

Agnostici willen juist niet bevooroordeeld zijn. En daar sluit ik me graag bij aan. Door voor één oplossing, één overheersende waarheid te gaan, sluit je al het andere uit. Niet alleen loop je de kans dat je op het verkeerde paard wedt. Het probleem is bovendien dat door oplossingen uit te sluiten, de oplossingen die overblijven duurder en misschien zelfs onbetaalbaar worden.

Samen op weg

Willen we het klimaatprobleem oplossen, dan hebben we tal van oplossingen nodig. En we moeten vooral gaan samenwerken. Of zoals de nieuwe Plant Manager of the Year, Yolande Verbeek van Uniper dat in het hoofdinterview stelt: ‘Als iedereen alleen maar met eigen oplossingen bezig gaat, komen we er gewoon niet.’ En: ‘Ik zie de energietransitie als een complexe puzzel, waarbij verschillende partijen puzzelstukjes in handen hebben. We moeten samen de puzzel leggen. Onze kennis is ook maar beperkt.’

Of met andere woorden: Iedereen moet eens uit zijn eigen kerk en parochie komen om vooral de dialoog aan te gaan. Om misschien er achter te komen dat er meer ideeën en oplossingen zijn die kunnen werken. Dat er verschillende situaties zijn, die ook om een verscheidenheid aan technologieën vragen. En dat in veel gevallen de verschillende technologieën elkaar juist kunnen versterken, in plaats van uitsluiten.

In de scheikunde kost binden vaak meer energie dan scheiden, maar meestal levert het ook veel meer waarde op. Samen op weg dan maar?

 

Reageren? wim@industrielinqs.nl

Fotocredit: Pexels
Bron: Petrochem 5-2021

Petrochem 2, 2022

13 april 2022

Onderzoek naar fraude met lab-testen voor de olie-industrie