blog

Column: Woekering

Publicatie

14 jun 2019

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

CCS, CO2-uitstoot

Vaak hebben we minder elegante oplossingen nodig om stappen te zetten naar meer gewenste technologie. Neem bijvoorbeeld het ondergronds opslaan van afgevangen CO2, oftewel CCS. Met gezonde tegenzin denk ik dat we er op korte termijn niet onderuit komen. Het is immers een lineaire oplossing. Je stopt CO2 onder de grond en dat is het dan. Geen extra waarde. Basta, klaar. Maar willen we enige vaart maken met CO2-reductie, dan kunnen we er mogelijk niet onderuit. Bovendien geeft het onderzoeksinstellingen en de industrie tijd en ruimte om andere – vaak veel mooiere technologie – verder te ontwikkelen en op het juiste moment toe te passen.

Wel lijkt het me nodig dat we de inzet van CCS aftoppen. Niet meer inzetten dan nodig! Om meerdere redenen. Immers, ook CCS kost veel geld en hoe meer je erin investeert, bijvoorbeeld met subsidies, des te minder geld er overblijft voor alternatieven. Bovendien, en dat is misschien nog wel essentiëler, ligt hier al bij voorbaat de wet van de remmende voorsprong op de loer. De kans is aanwezig dat bij overvloedige toepassing van CCS minder noodzaak wordt gevoeld om straks veel elegantere technologie versneld toe te passen. Het kan de wind uit de zeilen halen van echte vernieuwing.

Positief beïnvloeden

Op het gebied van waterstof bijvoorbeeld. Er wordt veel gesproken over grijs, blauw en groen. Om de enorme CO2-uitstoot bij de huidige grijze waterstofproductie te elimineren, wordt veel over de blauwe route gesproken. En er zijn ook concrete plannen, met name in Rotterdam met Porthos. Goed dat daar nu ook andere havens bij aansluiten. Door de CO2 af te vangen en ondergronds op te slaan, bijvoorbeeld in uitgeproduceerde offshore gasvelden, is een enorme reductie mogelijk. Op zich kan deze route ervoor zorgen dat er tijd wordt gewonnen om de groene route betaalbaar te maken. Het kost mogelijk een decennium of zelfs meer om waterstof – via elektrolyse uit water – rendabel te maken.

Op zich een goede zaak. Blauw waterstof kan zelfs een wegbereider zijn. Als er meer emissieloos waterstof wordt geproduceerd, kan ook de infrastructuur worden uitgebreid. En dat kan straks het succes van groen waterstof positief beïnvloeden. Gaan we de productie van blauw waterstof echter ongelimiteerd toepassen, dan kan het de groei van groen waterstof juist vertragen. Als de CCS-installaties binnen een decennium zijn afgeschreven, valt daar straks qua kosten moeilijk mee te concurreren.

Kip zonder kop

Bovendien kan een ongecontroleerde woekering van CCS verstikkend werken. Met name voor hoopgevende alternatieven. Op het vlak van waterstof kan bijvoorbeeld de ‘turquoise’ route een gamechanger zijn. Betaalbaarder dan groen en eleganter dan blauw. Via methaanpyrolyse kan emissieloos waterstof worden geproduceerd uit aardgas, zonder CO2-uitstoot. Sterker nog, er ontstaat zuiver koolstof, met tal van toepassingsmogelijkheden. Overal in de wereld wordt er onderzoek naar gedaan, niet door de minste partijen. TNO won er met haar onderzoek onlangs – zeer terecht – de duurzaamheidsprijs Enlightenmentz 2019 mee. Verwacht wordt dat deze technologie tegen 2025 marktrijp zal zijn.

De verwachting is dat deze methode niet duurder zal zijn dan de blauwe route. Als je naar de nodige kapitaalsinvesteringen kijkt, is het wellicht zelfs beduidend goedkoper. Probleem is echter dat wanneer de komende jaren heel veel wordt geïnvesteerd in de blauwe route, er tegen 2025 geen eerlijke afweging meer mogelijk is. Gedane zaken nemen dan geen keer. En het potentieel voor de turquoise technologie krimpt al bij voorbaat.

Dus mijn voorstel aan overheid en industrie zou zijn: ga met de blauwe route aan de slag om het huidige grijze arsenaal emissieloos te maken. Het mag ook wel iets meer zijn om de uitbreiding van de waterstof-infrastructuur een impuls te geven. Maar ga niet als een kip zonder kop te werk. Wacht met grootschalige uitbreiding van de waterstofproductie tot intrinsiek emissieloze routes marktrijp zijn. Eerst turquoise, daarna groen. En misschien komt er ondertussen nog wel een interessant kleurtje bij.

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl of via Twitter: @wimraaijen

Fotocredit: Pixabay
Bron: Petrochem 6-2019