Van wegen tot verlichting, van havenbekken tot riool en van buisleiding tot spoor, Havenbedrijf Moerdijk wil haar asset management volledig digitaliseren. De eerste stappen zijn inmiddels genomen in praktijk en in pilots. Het havenbedrijf kijkt hoe ze digitalisering steeds verder uit kan breiden. ‘Als je eenmaal weet wat er allemaal kan, word je zo enthousiast dat je steeds op zoek bent naar de volgende stap’, zegt Henk Schakenraad, programmamanager infrastructuur en beheer.

Het is de ambitie van Henk Schakenraad om het maximale te doen met digitalisering op het haven- en industrieterrein Moerdijk. ‘Ik ben ervan overtuigd dat je met alle data die je in asset management verzamelt, hele slimme dingen kunt doen.’ Schakenraad is verantwoordelijk voor de infrastructuur en het beheer van de haven. Dat betekent dat hij alles in het openbaar gebied aan wegen, riool, groen, verlichting, havenbekkens, spoor en kades op kwaliteitsniveau moet houden zodat het langdurig in stand blijft. Met behulp van verdergaande digitalisering wil hij de veiligheid, robuustheid en efficiëntie van alle assets optimaliseren.

Onder water

Onlangs zijn voor het eerst alle objecten en afwijkingen onder water op 3D-beeld in kaart gebracht. Daarvoor heeft een schip met een multibeam sonar en laser-scanner 21,5 kilometer aan objecten vastgelegd. Voorheen werden duikers naar beneden gestuurd voor een inspectie. Schakenraad: ‘Dat is heel veel werk, waardoor je genoodzaakt bent om alleen te inspecteren wat intensief wordt gebruikt. Het betekent dus ook dat je niet alles ziet. Dat is op zich niet zo erg, maar de haven met al haar assets wordt steeds ouder. Je kunt er niet meer op teren dat er wel niks aan de hand zal zijn. Het ouder worden van je assets, brengt met zich mee dat je vaker of grondiger moet inspecteren.’

Door de beelden die het schip heeft gemaakt, beschikt de haven nu over veel meer informatie. ‘Duikers maken ook foto’s en filmpjes, maar die zijn van een hele andere kwaliteit’, legt Schakenraad uit. ‘De luchtbellen van hun snorkels gaan bijvoorbeeld ten kosten van de kwaliteit van de beelden. Met de nieuwe technologie hebben we onvoorstelbaar goede beelden van alles onder water. Daarbij komt dat we deze in een rustige kantooromgeving beter kunnen analyseren. Je kunt objecten nu vanuit verschillende hoeken bekijken en inzoomen. Zo kunnen we binnen het hele havengebied de gebreken en tekortkomingen zien. Dat is zo’n stap voorwaarts, echt supergaaf!’

Doorpakken

Ook op andere punten op het haven- en industrieterrein Moerdijk zijn inspecties en metingen gedigitaliseerd. Wegen worden al geïnspecteerd met speciale meetvoertuigen en er zijn weeg- en tellussen om het vracht- en wegverkeer te meten. Daarmee kan de doorstroming worden gemeten. Schakenraad: ‘We willen hier verder in groeien. Recent hebben we daarom in een beheercontract een innovatie- en duurzaamheidsparagraaf toegevoegd. Daarmee geven we aan door te willen pakken op het haven- en industrieterrein met smart en sustainable maintenance. We willen dit namelijk graag samen met onze aannemers en leveranciers doen om zo te komen tot het beste resultaat.’

tekst gaat verder onder de afbeelding

Henk Schakenraad (Havenbedrijf Moerdijk): ‘Uiteindelijk willen we een digital twin van de haven waarin je alles kunt beproeven.’

Het betekent dat het Havenbedrijf steeds modernere metingen wil doen. Ook op het spoor wordt al gewerkt met camera’s en binnenkort ook met sensoren. Schakenraad: ‘We fotograferen alle treinen die binnenkomen en weggaan, inclusief hun lading. Hierdoor kunnen we de treinen volgen en kunnen we in de nabije toekomst een terminal zelfs vertellen wat de kwaliteit van een wagon was toen hij binnenkwam en hoe die was toen hij wegreed. Daarnaast geeft het ons een goed beeld over welke treinen binnenkomen, welke stoffen er worden vervoerd en hoe de bezetting van ons spoor is.’

Sensoren

De sensoren kunnen er ook voor zorgen dat de doorstroming op het spoor verbetert. Op het spoor wordt namelijk gewerkt met tijdruimtesloten. Dat betekent dat er op een bepaald stuk spoor maar één trein tegelijk mag rijden. Moerdijk is ingedeeld in zes verschillende blokken. Nu meldt de machinist van een trein zich aan en af bij de treindienstleiding in Roosendaal.  Daarna mag de volgende trein weer komen. Schakenraad: ‘Als we die informatie nu met sensoren en beelden real time hebben, zijn we niet meer afhankelijk van de melding van een machinist en kunnen we het spoor intensiever gebruiken. Wellicht hoeven we dan minder spoorinfra aan te leggen.’

Digital twin

De digitalisering van inspecties en metingen op de wegen, het water en het spoor kunnen worden gebruikt voor zowel onderhoudsplannen als de voorspelbaarheid ten behoeve van het economisch functioneren van de haven. Schakenraad: ‘We hebben nog veel meer ambities. Als je eenmaal weet wat er allemaal kan, word je zo enthousiast dat je steeds op zoek bent naar de volgende stap.’ Uiteindelijk willen we een digital twin van de haven waarin je alles kunt beproeven in één model. Dan zouden we bijvoorbeeld een stresstest van het klimaat kunnen doen op het oppervlaktewatersysteem. Of we zouden de wegenstructuur kunnen laten doorrekenen op groei of krimp. Is dit kruispunt nog steeds goed als er tien procent meer verkeer over rijdt? Dat is mijn ambitie voor de nabije toekomst.’