Na het oplossen van de laatste aanloop- en opstartproblemen wordt sinds veertien jaar weer methanol geproduceerd in de tweede productielijn van BioMCN. ‘Een geweldig resultaat, waar we met z’n allen keihard aan hebben gewerkt’, aldus plant manager Paul Compagne. ‘Het kostte soms hoofdbrekens en zweetdruppels, maar dankzij deze geweldige inspanning hebben we het gerealiseerd. Ik ben bijzonder trots op onze mensen!’

Johan Visser, site director Chemie Park, feliciteert de medewerkers van BioMCN met de opstart. ‘Geweldig hoe BioMCN deze installatie aan de praat heeft weten te krijgen. Een enorme prestatie van de eigen organisatie en van al die contractors. En, laten we dat niet vergeten, zonder noemenswaardige veiligheidsincidenten.’

Met de opstart komt een einde aan een lange periode van stilstand en aan een buitengewoon intensieve periode van renovatie. Eind 2017 besloot OCI, de moedermaatschappij van BioMCN, om ruim honderd miljoen euro te investeren om de tweede productielijn M2 weer in gebruik te nemen. De opstart was eind 2018 voorzien, wat bijzonder ambitieus was. Te ambitieus, zo bleek, want de klus was nog complexer dan ingeschat.

Lees meer over deze complexe revamp en de daarbij gemaakte keuzes in Petrochem 9 – 2019.

De vraag naar methanol groeit en krijgt in 2020 een extra impuls als het verplicht wordt om tien procent biobrandstof bij te mengen in autobrandstoffen. Voor BioMCN op Chemiepark Delfzijl reden om de tweede productielijn weer nieuw leven in te blazen. Geen eenvoudige klus bij een installatie die twaalf jaar heeft stil gestaan. ‘Zo’n revamp is complexer dan de bouw van een nieuwe fabriek.’

Bijna twee jaar geleden begon BioMCN met een enorme klus die op zijn minst wat ongewis was: De revamp van de tweede productielijn voor methanol. Op dat moment lag deze M2-productielijn in Delfzijl al twaalf jaar stil. De vraag toen was: in hoeverre is het haalbaar om deze fabriek weer uit de mottenballen te halen? Chief operations officer Paul Compagne was optimistisch: ‘Uitdagend, maar haalbaar.’

Inmiddels staat de fabriek in de startblokken om weer te produceren, na een toch wel intensieve en hectische projectperiode. Zelf is Compagne een nieuwe ervaring rijker: ‘Zo’n revamp is complexer dan de bouw van een nieuwe fabriek. Dat bleek maar weer. We hebben er bewust voor gekozen geen uitgebreid vooronderzoek te doen. Daar hadden we de installatie volledig voor moeten strippen en dat zou erg veel tijd hebben gekost. Dus we wisten dat we door die keuze voor verrassingen konden komen te staan. En dat bleek ook wel. Er waren zowel meevallers als tegenvallers. Zo viel de toestand van de compressoren mee, maar de hogedrukinfrastructuur hebben we helemaal moeten vervangen.’

Dynamiek

Voor het hele verhaal moeten we toch even terug in de historie. Halverwege de jaren zeventig zijn in Delfzijl twee methanolfabrieken gebouwd om van aardgas – afkomstig uit Slochteren met daarin een grote hoeveelheid laagcalorisch gas – methanol te maken. Overigens stroomt er al lang geen Gronings gas meer door de installaties. Al in de jaren tachtig schakelde het bedrijf over naar hoogcalorisch gas uit onder andere Noorwegen.

Gaandeweg ontstonden er problemen door de aardgasprijzen. De M2 werd in 2005 zelfs stilgelegd en de andere productielijn, de M1 volgde een jaar later. Compagne: ‘Aardgas werd steeds duurder, terwijl de verkoopprijs van methanol redelijk stabiel bleef. Dat kon dus niet meer uit.’

Wel ontstond er al snel een geitenpaadje: de stijgende vraag naar biomethanol. Het werd al snel duidelijk dat het bijmengen van biobrandstoffen in autobrandstoffen op den duur verplicht ging worden. In 2020 wordt dat zelfs naar tien procent opgeschroefd. Daar wilde het bedrijf op anticiperen. Eind 2006 is daarom besloten tot een doorstart waarbij het bedrijf zich ging richten op de productie van biomethanol. M1 werd weer opgestart.

Een turbulente periode volgde. Het faillissement van een van de aandeelhouders, een razendsnelle exorbitante prijsstijging van glycerine, introductie van groen gas als bio-feedstock en in 2015 de overname door OCI. Turbulent, maar uitdagend, stelt Compagne. ‘Het is altijd belangrijk om in te spelen op ontwikkelingen in de markt. In de methanolmarkt levert alleen dat al de nodige dynamiek op.’

Een miljoen ton

Vanwege een groeiende vraag naar (bio)methanol, vroeg moederbedrijf OCI zich 2,5 jaar geleden af of het mogelijk zou zijn om ook de M2-productielijn weer in gebruik te nemen. Hierdoor wordt het mogelijk om in plaats van de huidige capaciteit van 450.000 ton methanol, maar liefst 900.000 ton methanol te produceren. Daar werd op het Chemiepark Delfzijl positief op gereageerd.

Geen nieuwbouw dus, maar een revamp om snel op de marktontwikkelingen te kunnen reageren. Daarom is er ook voor gekozen geen tijd te steken in een uitgebreid vooronderzoek. Een goede inschatting van de kosten was daardoor niet gemakkelijk. Er werd rekening gehouden met een investering van honderd miljoen euro. En BioMCN mikte er op om de installatie eind 2018 weer in gebruik te nemen. Het bedrijf wist van tevoren dat dit bijzonder ambitieus was.

tekst gaat verder onder de afbeelding

Paul Compagne: ‘We wisten dat er veel onzekerheden waren, maar nog steeds is dit de snelste route en beduidend goedkoper dan nieuwbouw.’

Te ambitieus, zo bleek. De klus bleek nog complexer dan ingeschat. BioMCN en hoofdaannemer Stork, die als huiscontractor de installaties ook goed kent, kwamen voor veel verrassingen te staan. De kosten vielen daardoor fors hoger uit en de opstart vond deze zomer plaats. Toch is Compagne niet ontevreden. Hij staat nog steeds achter de gemaakte keuzes. ‘We wisten dat er veel onzekerheden waren, maar nog steeds is dit de snelste route en beduidend goedkoper dan nieuwbouw.’

Ook is hij achteraf blij dat de M2 op belangrijke momenten in het verleden is meegenomen in de verlenging van vergunningen. Daardoor mag het bedrijf tot een miljoen ton methanol produceren. Ook dat is belangrijk geweest voor de gewenste snelheid, omdat vergunningprocedures altijd veel tijd en moeite kosten.

Groene waterstof

Paul Compagne ziet de revamp overigens niet als eindpunt van de roerige periode. ‘Ik denk dat de komende tien jaar nog veel dynamischer kunnen worden. We moeten blijven innoveren om bijvoorbeeld aan steeds stengere regelgeving te voldoen.’ En dat vindt de COO van BioMCN overigens eerder een uitdaging dan een last.

Technische innovatie hoort bij het bedrijf. Zo won BioMCN vorig jaar de Enlightenmentz-verkiezing met een nieuwe installatie die CO2 als grondstof gebruikt. Met een reststroom waterstof – dat voorheen na verbranding in elektriciteit werd omgezet – wordt CO2 uit een biovergister gebonden. Zo produceert het bedrijf extra methanol.

Het ligt in de verwachting dat BioMCN stapsgewijs meer emissieloos geproduceerd waterstof gaat binden aan afgevangen CO2. Zo wil het straks groen waterstof afnemen van Nouryon en Gasunie. Deze twee concerns onderzoeken mogelijkheden voor de productie van groene waterstof in een twintig-megawatt elektrolysefabriek in Delfzijl. Ze verwachten later dit jaar de finale investeringsbeslissing voor het project te nemen.

Volop draaien

Als de productie van groene waterstof rendabel blijkt te zijn, gaat BioMCN op zoek naar een leverancier van CO2. In het verleden zijn er al eens gesprekken geweest met RWE dat in de Eemshaven een energiecentrale heeft. Doordat deze centrale wordt omgebouwd van kolen naar biomassa, mag de methanol die straks uit de afgevangen CO2 wordt geproduceerd het predicaat ‘bio’ dragen. Voor BioMCN is dat essentieel. Maar Compagne benadrukt dat er in de regio genoeg mogelijkheden zijn om CO2 in te kopen.

Compagne heeft nog wel meer en zelfs nog grotere stappen in gedachten om emissie terug te dringen en efficiënter methanol te produceren. Er worden al nieuwe routes onderzocht. Tegelijkertijd weet hij ook dat het bedrijf de komende periode even pas op de plaats moet maken. Eerst moet de M2 een poosje stabiele productie draaien alvorens het bedrijf met een nieuwe innovatie aan de slag gaat.

BioMCN heeft vandaag de Northern Enlightenmentz verkiezing gewonnen. Het chemiebedrijf, dat sinds 2015 een volle dochter is van OCI Nitrogen, produceert in Delfzijl methanol uit aardgas. In Nederland lijkt BioMCN met haar nieuwste investering de leiding te nemen op het gebied van CO2 als grondstof voor de chemie. Door CO2 te binden aan haar restgas waterstof kan het bedrijf extra groene methanol produceren.

De Northern Enlightenmentz verkiezing is in het leven geroepen door Industrielinqs pers en platform, uitgever van onder meer het platform Petrochem. De verkiezing is bedoeld om de industrie in de noordelijke provincies in Nederland te inspireren bij het toepassen van hoopgevende innovaties. En om innovaties en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven.

De jury vindt het mooi dat een reststroom in hogere toegevoegde waarde weer wordt ingebracht. De waterstof wordt nu gewoon verbrand en straks gaat dat naar het product toe. Het zou volgens de jury een vliegwiel kunnen zijn naar de inzet van groene waterstof. Interessant als in de toekomst het bijproces mogelijk het hoofdproces wordt.

BioMCN nam het in de finale op tegen HeatMatrix en de samenwerking tussen ESD-SIC en ENGIE. De winnaar is gekozen door een vakjury. Deze jury verdeelde 60 van de 100 punten. Daarnaast kon er via internet worden gestemd (20 punten) en de bezoekers van het congres EemsDeltavisie mochten ook stemmen op hun favoriet.

Lees hier een uitgebreid artikel over de investering van BioMCN.

OCI steekt 100 miljoen euro in haar raffinaderij BioMCN in Delfzijl. Bij de biomethanolproducent wordt een tweede productielijn uit de mottenballen gehaald. De verwachting is dat deze in het vierde kwartaal van 2018 in gebruik wordt genomen.

De productielijn lag in de mottenballen vanwege lage prijzen. Aangezien in 2020 de verplichte bijmenging van biobrandstoffen in autobrandstoffen zal zijn opgeschroefd naar tien procent zal er sprake zijn van een sterk groeiende markt. Het bedrijf kan de tweede productielijn dus goed gebruiken.

CO2 als grondstof voor de chemie. Van probleem naar oplossing. Er wordt inmiddels veel over geschreven en er lopen enkele projecten onder andere in Duitsland. In Nederland lijkt BioMCN met haar nieuwste investering de leiding te nemen op dit gebied. Door CO2 te binden aan haar restgas waterstof kan het extra groene methanol produceren. BioMCN is met dit project een van de finalisten van de Northern Enlightenmentz verkiezing. Een verkiezing die de industrie in de noordelijke provincies in Nederland wil inspireren bij het toepassen van hoopgevende innovaties.

Wie zit erachter?
Het chemiebedrijf BioMCN, dat sinds 2015 een volle dochter is van OCI Nitrogen. In Delfzijl produceert BioMCN methanol uit aardgas. Op basis van groengas-certificaten mag het bedrijf een deel van de productie toch groen noemen. Door inzet van dit groen gas voldoet dit deel aan de eisen voor de bijmenging in brandstoffen. Een groeiende markt, te meer omdat in 2020 de verplichte bijmenging naar tien procent wordt opgeschroefd.

Wat doet het nieuwe proces?
Waterstof was bij BioMCN tot voor kort een restproduct van de productie van methanol uit methaan. Door waterstof aan CO2 te binden, is extra groene methanol te maken. Door een molecuul kooldioxide (CO2) aan drie moleculen waterstofgas (H2) te binden, ontstaat een molecuul methanol (CH4O) en een molecuul water (H2O). Dat betekent dat twee derde van de reststroom waterstof in methanol wordt omgezet. Afgelopen voorjaar maakte het bedrijf de investering in dit proces bekend en inmiddels is op deze manier de eerste methanol geproduceerd.

Hoe groen is deze omzetting?
Een eis om methanol groen te mogen noemen is dat er meer dan vijftig procent CO2 bespaard is ten opzichte van fossiele productie. Het is dus ook zoeken naar de meest optimale mix. Zo mag H2 als restproduct van een proces met aardgas als grondstof niet het label groen dragen. Op korte termijn lijkt het de beste optie om het aandeel groen gas in de feedstock te vergroten.

Wat is de volgende stap?
Het project van BioMCN kan een vliegwiel zijn naar een nog veel groenere productie van methanol. Dat kan dus bijvoorbeeld door het aandeel biogas in de feedstock te verhogen, maar ook door nog meer CO2 te binden aan waterstof.
Op den duur is het zelfs mogelijk dat dit ‘bijproces’ het hoofdproces van BioMCN wordt. Dan kan alsnog meer waterstof wordt ingezet, dat duurzaam is geproduceerd door bijvoorbeeld elektrolyse van water met duurzaam opgewekte stroom. Het huidige project kan dus in Noord-Nederland een belangrijke rol spelen in de transitie naar grootschalige inzet van waterstof en een verstevigde inzet van elektrochemie.
Ook onderzoekt BioMCN de optie om zelf te investeren in een biomassavergister die zowel biomethaan als CO2 produceert.

Waarom moet BioMCN de Northern Enlightenmentz winnen?
Al jaren staat BioMCN te boek als een innovatief bedrijf, dat niet altijd de wind mee had. Maar ondanks lastige marktomstandigheden en wisselingen van eigenaren, heeft het zich staande gehouden en is niet opgehouden om te innoveren. Met deze nieuwe ontwikkeling waarbij CO2 als grondstof wordt ingezet en de reststroom waterstof niet langer wordt verbrand, maar een hoogwaardigere toepassing krijgt, laat het bedrijf weer zien dat het vooroploopt. Bovendien bereidt het bedrijf de weg voor duurzamere chemische routes als elektrochemie met grondstoffen uit de nabije omgeving.

De andere finalisten van de verkiezing zijn HeatMatrix en de samenwerking tussen ESD-SIC en ENGIE.

Northern Enlightenmentz

De Northern Enlightenmentz verkiezing is in het leven geroepen door Industrielinqs pers en platform, uitgever van onder meer het platform Petrochem. De verkiezing is bedoeld om de industrie in de noordelijke provincies in Nederland te inspireren bij het toepassen van hoopgevende innovaties. En om innovaties en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. Dit jaar zijn de genomineerden BioMCN, HeatMatrix en de samenwerking tussen ESD-SIC en ENGIE. De winnaar wordt bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het EemsDeltavisie congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Houd deze website in de gaten om te kunnen stemmen op uw favoriet. Tijdens ons congres EemsDeltavisie op 14 september in Delfzijl wordt de winnaar bekend gemaakt.