Eind september is de productiecapaciteit van Saudi Aramco weer volledig op peil. Dat is de verwachting van CEO Amin Nasser. De productie werd eerder opgeschort vanwege terreuraanslagen op installaties in Abqaiq en Khurais.

‘Deze gesynchroniseerde aanvallen waren bedoeld om maximale schade aan onze faciliteiten en activiteiten aan te brengen’, stelde Nasser tijdens een persconferentie dinsdag in Jeddah. Volhens de topman is Aramco zeer veerkrachtig. Het laat volgens hem de enorme bereidheid zien van het concern om met goed met terreur om te gaan. Helemaal als het gaat om ‘sabotage van de energievoorziening van Aramco aan de wereld.’

Andere velden

Hij vertelde dat de productie in Khurais 24 uur na de aanval werd hervat. Inmiddels is de productie in Abqaiq twee miljoen vaten per dag. En die wordt naar verwachting opgeschroefd naar een volledige productie eind september. Het bedrijf heeft leveringen aan klanten aangevuld met voorraden en extra ruwe productie uit andere velden.

Golfconflicten

Naser: ‘Geen enkele zending naar een internationale klant is gemist of wordt gemist of geannuleerd als gevolg van deze aanvallen. Het bedrijf is zijn verplichtingen jegens zijn internationale klanten nagekomen, zelfs in uitdagende situaties, waaronder golfconflicten uit het verleden.’

 

Je zou kunnen zeggen dat DSM eerder al een steentje bijdroeg aan de huidige transformatie van het grootste bedrijf ter wereld, Saudi Aramco. Onlangs werd officieel bekend dat het staatsoliebedrijf van Saoedi-Arabië zeventig procent van de aandelen van Sabic verwerft. Een aanmerkelijk deel van dat – eveneens Saoedische bedrijf – heeft zijn oorsprong bij DSM. In 2002 kocht Sabic immers de basischemische activiteiten van de Nederlandse multinational. Met grote productie-installaties in Limburg en in Noordrijn-Westfalen.

DSM is natuurlijk de kampioen transformeren. Met de verkoop van de petrochemische activiteiten zette het een volgende stap in haar eigen transformatieproces, dat begon bij het sluiten van de staatsmijnen. Via bulkchemie ontpopte het concern zich tot de huidige producent van life science producten en fijnchemicaliën. Het richt zich steeds meer op extra toegevoegde waarde en een grotere rol voor innovatie.

Multinational

Eigenlijk doet het jongere, doch veel grotere Saudi Aramco dat ook. Het Saoedische concern ontstond pas in 1938, toen er in het koninkrijk voor het eerst olie werd gevonden. De eerste decennia was het concern Amerikaans en verkocht het alleen ruwe olie aan de internationale markt. Gaandeweg ging het ook geraffineerde brandstoffen aanbieden. Pas in de jaren zeventig kwam het bedrijf volledig in Saoedische handen en kwam het erachter dat ook aardgas een waardevol product kan zijn.

Door de jaren heen probeert ook Aramco steeds meer toegevoegde waarde uit haar activiteiten te halen. De laatste decennia breidt het concern zijn portfolio nadrukkelijk uit naar petrochemicaliën. In de woestijn verrijzen enorme geïntegreerde petrochemische complexen. Het gaat om tientallen miljarden aan investeringen. Denk aan Sadara, een joint-venture met Dow en met onder andere Total worden ook enorme plannen gemaakt.

Maar daar blijft het niet bij. Het concern trekt nadrukkelijk de wijde wereld in. Van staatsbedrijf transformeert het meer en meer in een multinational. Het sluit tal van joint ventures in ander werelddelen, met name op het gebied van chemische activiteiten.

Chemische bouwstenen

En het kan. Er is immers geld genoeg. Aramco was in 2018 met afstand het meest winstgevende bedrijf ter wereld. Dat berekende Fitch op basis van documenten van het niet beursgenoteerde Aramco. Volgens de kredietbeoordelaar kwam de operationele winst vorig jaar uit op 224 miljard dollar. Dat is ver boven de winst van andere grote ondernemingen zoals Apple, dat vorig jaar een operationele winst boekte van 82 miljard dollar en het ExxonMobil dat goed was voor 40 miljard dollar. Alleen al van de jaarwinst van 2018 kan het concern meer dan twee Sabics kopen. Voor zeventig procent van de aandelen betaalt het concern bijna 70 miljard dollar.

Het concern wil nog meer geld vrij maken voor haar transitie. Al geruime tijd zinspeelt het op een beursgang van vijf procent van haar aandelen. Dat lijkt niet veel, maar alleen al de waarde van die vijf procent wordt geschat op 100 miljard dollar. Het totale bedrijf zou zo maar 2 biljoen waar kunnen zijn, twee keer Apple… Na een eventuele beursgang van Aramco is menig middelgroot tot groot chemieconcern een gemakkelijke prooi.

Ook in haar onderzoek lijkt Aramco rekening te houden met andere toekomst. Meer chemie en minder brandstoffen. Zo zet het concern zwaar in op een proces dat ruwe olie direct omzet in chemische bouwstenen. De raffinagestap wordt overgeslagen. Het is een duidelijk signaal.

De transformatie is natuurlijk nooit klaar. Zo kan het bedrijf een belangrijke rol spelen in de mondiale energietransitie. De vergezichten zijn er. Enorme zonne-energiecentrales in de woestijn die stroom leveren aan waterstoffabrieken. In enorme tankers wordt vloeibaar groen waterstof naar overal in de wereld getransporteerd. Waarom ook niet? DSM doet het al heel lang prima zonder kolen.

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl of via Twitter: @wimraaijen

Het zat er al even aan te komen. Vandaag maakt Saudi Aramco bekend dat het een meerderheidsbelang van zeventig procent verwerft in Sabic. Met deze transactie is een bedrag gemoeid van 69,1 miljard dollar. Sabic heeft grote productielocaties in Nederland in Geleen en Bergen op Zoom.

Aramco neemt de aandelen over van het openbare investeringsfonds van Saoedi-Arabië. Dat fonds wil dat geld aanwenden om Saoedi Arabië minder afhankelijk te maken van olie-inkomsten. De overige 30 procent beursgenoteerde aandelen in Sabic maken geen deel uit van de transactie. Saudi Aramco heeft geen plannen om deze resterende aandelen te verwerven. De transactie is nog wel onderhevig aan bepaalde voorwaarden voor sluiting, waaronder goedkeuring door toezichthouders.

Petrochemische producten

Sabic, met hoofdkantoor in Riyadh, Saudi-Arabië, heeft wereldwijde activiteiten in meer dan 50 landen met 34.000 werknemers. Waaronder Nederland. In Geleen heeft het productie-installaties die oorspronkelijk van DSM waren. De fabrieken in Bergen op Zoom waren voorheen in handen van GE Plastics.

De overname past in de langetermijnstrategie van Saudi Aramco. Het grootste oliebedrijf ter wereld wil zich naast brandstoffen steeds meer toeleggen op petrochemische producten. Meer over de strategie van Saudi Aramco is te lezen in een eerder verschenen achtergrond artikel ‘Grootste oliebedrijf blijft groeien’.

Saudi Aramco gaat samen met Axens en Technip haar technologie Catalytic Crude to Chemicals verder ontwikkelen en vercommercialiseren. De technologie zet meer dan zestig procent van een vat ruwe olie direct om in chemische bouwstenen, zonder tussenkomst van raffinageprocessen. De partners hopen tegen 2021 met de eerste commerciële toepassing te komen. Dat maakten de bedrijven gisteren bekend.

De directe omzetting elimineert volgens Aramco verschillende energie-intensieve processen. Bovendien is de opbrengst groter en de emissies beduidend minder. Hiermee denkt het concern een paar zetten vooruit. Het is zeker niet uitgesloten dat de petrochemische activiteiten bij ’s werelds grootste oliebedrijf op den duur de overhand gaan nemen. Ten koste van de brandstoffen.

‘Oil power house’

Nu nog investeert Aramco in grote geïntegreerde complexen waar de ruwe olie via raffinage richting brandstoffen of chemicaliën gaan. Afhankelijk van de vraag kan de verhouding worden aangepast. Met het crude oil to chemicals programma lijkt Aramco echter sterk rekening te houden met een krimpende markt voor brandstoffen en een aanhoudende groei van de markt voor petrochemicaliën, met name in Azië. CEO  Amin H. Nasser: ‘Olie zal steeds belangrijker worden als grondstof bij de productie van petrochemicaliën. Saudi Aramco maakt gebruik van zijn positie als ‘oil power house’ van de wereld om te profiteren van het sterke groeipotentieel voor chemische stoffen wereldwijd. Door de strategische samenwerking met Axens en Technip, zetten we belangrijke stappen om te voldoen aan de toenemende vraag naar petrochemicaliën en ondersteunen we onze inspanningen om een ​​wereldwijde chemische industrie op te bouwen.’

Zichtbaarder

Het past bovendien helemaal in de strategie van het Saoedische bedrijf om verder te internationaliseren. De komende jaren wordt Aramco bijvoorbeeld ook zichtbaarder in Nederland en Vlaanderen. Sinds eind december heeft het alle aandelen in handen van Arlanxeo, met productielocaties op Chemelot en in Antwerpen. Daarnaast lijkt het slechts een kwestie van tijd dat het concern chemiebedrijf Sabic gaat inlijven. Lees meer hierover in het recente artikel in Petrochem ’s Werelds grootste oliebedrijf wordt zichtbaarder en nog groter.

 

Sinds 2016 wordt veel gespeculeerd over een beursgang van ’s werelds grootste oliebedrijf Saudi Aramco. Het zou om vijf procent van de aandelen gaan. Met een totale waarde van maar liefst 100 miljard euro. Woensdag meldde Reuters dat de beursgang – in Londen, Singapore of New York – is afgeblazen. De Saoedi’s ontkennen dit vervolgens met klem. Het concern krijgt sowieso steeds meer voet aan Nederlandse en Vlaamse grond. 

Kroonprins Mohammed bin Salman kondigde in januari 2016 een deel van de grootste oliemaatschappij ter wereld naar de beurs te willen brengen. Hij wil geld ophalen om zijn plannen voor het hervormen van de Saoedische economie door te voeren. Het geld zou gestoken kunnen worden in andere economische sectoren om het land minder afhankelijk te maken van de olie-inkomsten. De scherpe stijging van de olieprijs zou echter dat minder urgent maken. Dat de olieproductie in Venezuela is ingestort helpt wat dat betreft enorm. Dat geldt eveneens voor het nieuwe olie-embargo tegen Iran van Trump.

Sabic

Aan de andere kant stijgt de waarde van het concern juist door de hogere olieprijs en kan daardoor meer geld worden opgehaald. Gaat de beursgang door, dan lijkt het oliebedrijf zelf te investeren in andere oliegerelateerde activiteiten. Volgens Het Financieele Dagblad zou Saudi Aramco een groot belang willen nemen in het eveneens Saoedische petrochemische bedrijf Sabic, dat twee grote productielocaties heeft in Nederland; op Chemelot in Geleen en in Bergen op Zoom. Dat bedrijf is nu grotendeels in handen van een publiek Saoedisch investeringsfonds. Dat kan de ontvangen dollars uiteindelijk voor andere, publieke investeringen gebruiken.

Arlanxeo

Dat Saudi Aramco verder de petrochemische keten in wil, blijkt wel uit het recente bericht dat het concern alle aandelen van rubberproducent Arlanxeo wil overnemen. Sinds 2016 bezat het al de helft van Arlanxeo. De andere helft is in handen van het Duitse chemiebedrijf Lanxess. Aramco betaalt Lanxess naar verluidt 1,4 miljard euro voor de resterende vijftig procent. Lanxess was sinds 2011 eigenaar van Arlanxeo. Tot die tijd was het chemiebedrijf DSM eigenaar. Arlanxeo produceert synthetische rubbers onder de merknaam Keltan, een chemisch product dat in 1967 voor het eerst commercieel geproduceerd werd. Dit wordt gebruikt voor onder andere autobanden en andere auto-onderdelen.

Het hoofdkantoor van Arlanxeo is in Maastricht. Het bedrijf heeft twintig productielocaties in negen landen. In Nederland op het industriecomplex Chemelot in Geleen. Ook in Antwerpen heeft het bedrijf een productielocatie.

De business unit Process Equipment van Spie gaat, in nauwe samenwerking met het Japanse Kawasaki, een smeeroliesysteem leveren aan Saudi Aramco, de grootste oliemaatschappij ter wereld.

Technisch dienstverlener Spie is met haar business unit Process Equipment een van de vijf preferred suppliers van Saudi Aramco. Het Japanse bedrijf Kawasaki levert Saudi Aramco een nieuwe gas compressor installatie en het hierbij benodigde smeeroliesysteem wordt geleverd door Spie.

Het project is gestart in december 2017. Het engineeringsproces neemt zo’n vier maanden in beslag. Pas als alle partijen akkoord hebben gegeven, wordt het bouwproces in gang gezet. De unit, inclusief leidingwerk en elektrische bekabeling, wordt in Sprundel gebouwd en getest. Ter plaatse in Saoedi-Arabië is het vervolgens een kwestie van ‘plug and play’.

Total en Saudi Aramco investeren 5 miljard dollar in  een groot petrochemisch complex bij hun raffinaderij in het Saudische Jubail. Het gaat om een investering van 5 miljard dollar.

Het nieuwe complex in Jubail is een uitbreiding van de bestaande samenwerking tussen de bedrijven. De petrochemische installatie wordt ingepast in een bestaande raffinaderij van de joint venture Satorp. De Satorp-raffinaderij is voor 62,5 procent van Saudi Aramco en voor 37,5 procent van het Franse Total en produceert 440.000 vaten per dag. Naast de raffinaderij verrijst straks een grote stoomkraker, voor de helft gevoed met ethaan en voor de helft met andere koolwaterstofgassen uit de raffinaderij.

Aziatische markt

De kraker kan 1,5 miljoen ton etheen en verwante petrochemische producten produceren. Etheen wordt onder andere gebruikt als basis voor de kunststof polyetheen. De installatie zal andere fabrieken voorzien van grondstof. Andere partijen zullen daarin 4 miljard dollar investeren. Het project moet 8.000 banen opleveren en meer dan 2,7 miljoen metrische ton aan hoogwaardige chemieproducten.Het is Saudi-Arabië wil minder afhankelijk worden van de brandstoffemarkt. Investeren in chemie is een van de manieren om meer waarde uit de vaten opgepompte olie te halen. Total zegt met het project te willen inspelen op de snelgroeiende Aziatische markt voor polymeren.

 

Aramco Overseas Company (AOC), dochtermaatschappij van Saudi Aramco, wordt aandeelhouder van de Maasvlakte Olie Terminal (MOT) in Rotterdam. Gunvor verkoopt haar belang aan Saudi Aramco. De koop wordt eind deze maand (oktober) afgerond.

Gunvor heeft net als vijf andere partijen (BP, Esso, Shell, Total en Vopak) een belang van 16,7 procent in Maasvlakte Olie Terminal. MOT is een samenwerkingsverband tussen grote spelers in opslag en verwerking van aardolie. Hierdoor is MOT één van de grootste olieterminals ter wereld. Al in maart 2017 gaf Gunvor aan zijn belang in de MOT te gaan verkopen.

De investering van AOC in MOT sluit aan op de huidige deelname in diverse andere faciliteiten in hetzelfde gebied, waardoor het aanbod in de raffinagehub van Noordwest-Europa kan worden uitgebreid. Ook sluit deze investering aan op de exportactiviteiten van energie- en chemicaliënbedrijf Saudi Aramco in Europa, het versterken van de supply chain van de onderneming en het verbeteren van haar klantenservice in de regio.