Vattenfall voegt  Nobian’s chloorfabriek in Rotterdam toe aan zijn flexibele capaciteit om het stroomnet beter in balans te houden. Door de samenwerking met Vattenfall kan Nobian inspelen op de toenemende fluctuaties in het stroomaanbod. Dit is nodig door het stijgende aandeel van zonne- en windenergie. Door de samenwerking wordt 40MW aan flexibele capaciteit aan het net toegevoegd. Dit staat gelijk aan een vijfde van de chloorproductie van Nobian in Rotterdam.

Nobian zal de chloorproductie aanpassen als er plotseling meer of minder stroom beschikbaar is. Als er minder stroom beschikbaar is, wordt de chloorproductie automatisch afgeschaald. Het tempo wordt weer opgevoerd als het aanbod dat toelaat. Deze aanpassing gebeurt volautomatisch door real-time ondersteuning van Vattenfall.

Regelvermogen

Door het groeiende aandeel zonne- en windenergie kent het stroomaanbod steeds meer en grotere pieken en dalen. Om dit te balanceren gebruikt netbeheerder TenneT regelvermogen. Dit regelvermogen wordt ingekocht bij verschillende leveranciers, waaronder Vattenfall. Het regelvermogen bestaat uit een verzameling van productielocaties, met name gascentrales, die snel meer, of juist minder, stroom kunnen leveren. De chloorproductie van Nobian wordt hier nu aan toegevoegd.

Verminderen van gebruik fossiele elektriciteitsopwekking

Het huidige aanbod van regelvermogen komt tot nu toe vooral vanuit fossiele elektriciteitscentrales. Door de inzet van de flexibiliteit uit de chloorfabriek is minder fossiele energie nodig om het net te stabiliseren.

Industriële vraagsturing

Erik Suichies, wholesale directeur Vattenfall : ‘Stuurbare productie, zoals in gascentrales, gaat zijn basisrol steeds verder verliezen. De huidige energiecentrales zijn straks niet altijd meer nodig en zullen niet altijd meer draaien. Tegelijkertijd moet het elektriciteitsnet wel 24 uur per dag in balans blijven. We hebben nieuwe flexibiliteit nodig die daarop kan inspringen. Door een grote afnameklant toe te voegen aan onze flexibele asset pool maken we een transitie: we sturen niet langer alleen op productie, maar kunnen vanaf nu ook de vraag nauwkeurig aanpassen.’

Marcel Galjee, directeur Energy & New Business Nobian: ‘Met onze flexibele chloorproductie leveren we een belangrijke bijdrage aan de energietransitie. Waarbij de vraag naar elektriciteit het aanbod van (groene) elektriciteit gaat volgen. De samenwerking met Vattenfall is een volgende stap om de flexibiliteit binnen onze processen te gebruiken om te verduurzamen. Een wens voor de toekomst zou zijn dat we regel- en noodvermogen kunnen aanbieden vanaf dezelfde asset.’

Maarten Abbenhuis, COO TenneT: ‘Het belang van vraagsturing neemt toe doordat elektriciteit steeds meer wordt opgewekt met duurzame, maar weersafhankelijke wind en zon, en minder met niet weersafhankelijke beschikbare energiecentrales. Fluctuatie in de elektriciteitsproductie kan gedeeltelijk worden opgevangen met flexibele afname. Juist industriële grootverbruikers kunnen een substantiële bijdrage leveren aan deze flexibiliteit. Zeker als door elektrificatie het elektriciteitsverbruik voor industriële processen verder toeneemt. Met voldoende flexibiliteit kunnen kostbare maatregelen als import of – toch – regelbare centrales worden beperkt. In Nederland is het potentieel van industriële vraagsturing rond de 3.4 GW. De huidige inzet ligt tussen de 700 en 1900 MW. De mogelijke capaciteit van flexibel elektriciteitsgebruik door de industrie is veelbelovend.’

Vattenfall en BASF hebben overeenstemming bereikt over de verkoop van 49,5 procent van het offshore windpark Hollandse Kust Zuid voor een bedrag van 0,3 miljard euro. Inclusief de bijdrage aan de bouw, zal de totale investering van BASF uiteindelijk 1,6 miljard euro bedragen. Afronding van de transactie wordt verwacht in het vierde kwartaal van 2021 en is afhankelijk van de goedkeuring door de relevante autoriteiten.

De bouw van windpark Hollandse Kust Zuid start in juli 2021 en zal naar verwachting in 2023 volledig operationeel zijn. Het is dan het grootste offshore windpark ter wereld met 140 windturbines en een totaal geïnstalleerd vermogen van 1,5 Gigawatt. Hollandse Kust Zuid wordt het eerste volledig commerciële offshore windpark ter wereld dat geen enkele subsidie ontvangt voor de geproduceerde stroom.

Vattenfall zal zijn aandeel van de productie onder andere gebruiken om zijn klanten in Nederland van fossielvrije elektriciteit te voorzien. BASF zal zijn deel van de elektriciteit gebruiken om de chemische productie op locaties in heel Europa te ondersteunen.

PPA

BASF verwerft de elektriciteit van het windpark voor zijn eigendomsaandeel via een power purchase agreement. Het stelt BASF in staat om innovatieve en emissiearme technologieën toe te passen op verschillende van zijn productielocaties in Europa. De Verbund-productielocatie van BASF in Antwerpen gaat het meest profiteren van de duurzame energie. De Antwerpse locatie is de grootste chemische productielocatie in België en de op één na grootste BASF productielocatie ter wereld.

Levering aan andere Europese BASF-locaties is afhankelijk van de ontwikkeling van regelgeving voor duurzame energie. Met het windpark wordt ook een belangrijke bijdrage geleverd aan het behalen van de Nederlandse doelstellingen op het gebied van de opwekking van duurzame energie en vermindering van broeikasgassen. BASF heeft in Nederland ruim 1.500 mensen in dienst, die op verschillende locaties producten voor tal van sectoren ontwikkelen, produceren en verkopen.

Transformatie

Martin Brudermüller, voorzitter van de raad van bestuur van BASF SE: ‘Dit windpark is een belangrijke bouwsteen om onze locatie Antwerp Verbund en andere Europese locaties van hernieuwbare elektriciteit te voorzien. Het is de eerste grote investering van BASF in installaties voor hernieuwbare energie. Door deze investering waarborgen we aanzienlijke hoeveelheden elektriciteit uit hernieuwbare bronnen voor BASF, wat een belangrijk element is van onze transformatie naar klimaatneutraliteit.’

Anna Borg, president en CEO van Vattenfall: ‘Vattenfall en BASF delen de doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen binnen onze bedrijfsvoering af te bouwen. Met deze samenwerking bewijst Vattenfall eens te meer dat overeenkomsten met industriële partners een sleutelrol spelen bij het versnellen van de Europese energietransitie in de verschillende sectoren. Ik ben er bijzonder trots op dat we tegelijkertijd óók de levering van fossielvrije elektriciteit aan onze Nederlandse klanten kunnen veiligstellen.’

De rechtbank besliste dat Provincie Noord-Holland de vergunningen voor de bouw van een eventuele bio-warmte installatie terecht heeft verleend.

De rechter bevestigt daarmee dat er met de mogelijke komst van een bio-warmte installatie geen sprake zal zijn van een hogere uitstoot dan wettelijk toegestaan. Ook bevestigde de rechtbank dat dit project niet zal leiden tot negatieve effecten in de natuurgebieden.

Nog geen beslissing

Vattenfall vindt het goed dat er nu duidelijkheid is over de vergunningen. Het bedrijf weet echter nog niet of de centrale er ook daadwerkelijk komt. Het definitieve besluit valt pas in het voorjaar van 2022. Het draagvlak voor biomassa is de afgelopen jaren behoorlijk afgenomen. Ondertussen werkt het bedrijf aan alternatieven en zet het vol in op de versnelling en de ontwikkeling van andere duurzame warmtebronnen. Onlangs kondigde Vattenfall nog aan een 150 megawatt elektrische boiler te bouwen. Verder kijkt het Zweedse bedrijf naar geothermie, aquathermie en het gebruik van restwarmte uit datacentra.

Vattenfall wil nog wel benadrukken dat in het geval de biomassacentrale toch door zou gaan, de biomassa zal bestaan uit bijproducten van de bosbouw- en houtindustrie. Er zullen dus geen bossen worden gekapt voor deze centrale.

Vattenfall stelt de definitieve beslissing over de omstreden biomassacentrale Diemen uit tot volgend jaar. Biomassa kwam onder vuur te staan na uitspraken van milieuorganisaties over het effect ervan op klimaatverandering. CEO Martijn Hagens wil eerst een duidelijk politiek kader rondom biomassa voor hij verder gaat met de beoordeling van het project.

Door de aanhoudende discussie vanuit politiek, gemeenten en maatschappelijke organisaties over de plannen voor de nog te bouwen biomassacentrale in Diemen is het voor Vattenfall essentieel dat de Nederlandse overheid na de zomer met een duidelijk duurzaamheidskader voor biomassa komt. Vattenfall heeft besloten om met de uitkomsten hiervan opnieuw in gesprek te gaan met betrokken partijen vóórdat een definitief besluit over de bouw zal worden genomen.

Duurzaam

Vanuit de ambitie van Vattenfall om het mogelijk te maken om binnen één generatie fossielvrij te leven, en vanuit de verplichtingen onder de warmtewet en de eisen die aan nieuwbouwwoningen worden gesteld om te verduurzamen, werkt het bedrijf aan een overstap van warmte uit de gascentrales in Diemen naar warmte uit duurzame bronnen.

Van deze duurzame opties is alleen biomassa op korte termijn op grote schaal beschikbaar. In Zweden heeft het bedrijf jarenlange ervaring met de inzet van deze brandstof. Vattenfall is ervan overtuigd biomassa op een verantwoorde, duurzame manier te kunnen toepassen in Diemen. Tegelijk werken de Zwedenhard door aan de ontwikkeling van de andere warmtebronnen. Deze kunnen op termijn de rol van de biomassacentrale.

Nuance

Martijn Hagens, CEO Vattenfall Nederland: ‘We zien de publieke discussie rond biomassa toenemen. We zijn niet doof voor dit geluid, maar we missen wél de nuance in het debat. Bovendien ontbreekt het op dit moment aan een duidelijke stem van de Nederlandse overheid en de ondertekenaars van het Klimaatakkoord vóór biomassa. We hebben daarom besloten dat we opnieuw met betrokkenen in gesprek gaan vóórdat we een definitief en onherroepelijk besluit nemen tot de bouw van de biomassacentrale in Diemen.

Voor ons is daarbij de eerste stap dat de Nederlandse overheid nu met duidelijkheid moet komen hoe verder te gaan met biomassa voor het realiseren van de klimaatdoelstellingen. Naar verwachting publiceert de Nederlandse overheid binnenkort een duurzaamheidskader voor biomassa dat beschrijft onder welke voorwaarden biomassa een breed gedragen bijdrage aan onze klimaatdoelen kan leveren. Ondertussen blijven we doorwerken aan de voorbereidingen van dit project, zoals we hebben afgesproken in het Klimaatakkoord. We verwachten een definitief besluit te kunnen nemen na volgend jaar zomer.’

Vattenfall nam de definitieve investeringsbeslissing voor Hollandse Kust Zuid 1-4. De Zweden gaan door met de bouw van wat het grootste offshore windpark ter wereld wordt. Als het in 2023 volledig operationeel is, is offshore windpark Hollandse Kust Zuid  het grootste in zijn soort ter wereld. De geïnstalleerde capaciteit is dan 1.500 megawatt

Na het winnen van twee subsidievrije aanbestedingsrondes in 2018 en 2019, kreeg Vattenfall de vergunningen voor de bouw van Hollandse Kust Zuid. Om het ontwikkelproces te optimaliseren, combineerde Vattenfall de twee projecten tot één windpark.

In 2023 voorziet Hollandse Kust Zuid in een derde van de totale geïnstalleerde offshore windcapaciteit in Nederland. Daarmee levert het park een grote bijdrage aan de doelstellingen van de Nederlandse regering op het gebied van duurzame energie.

‘Hollandse Kust Zuid voorziet niet alleen onze particuliere en zakelijke klanten van fossielvrije en betaalbare elektriciteit. Het is ook een grote infrastructurele investering die belangrijke economische activiteit en werkgelegenheid creëert in tijden van economische onzekerheid. Dankzij de goede samenwerking met onze nationale en internationale partners zijn we goed voorbereid om de volgende stap te zetten in het realiseren van dit unieke project’, zegt Gunnar Groebler, Senior Vice-president en Head of Business Area Wind bij Vattenfall.

Kansen

Zowel de bouw, die offshore in 2021 van start gaat, als de exploitatie van het windpark en het daarvoor te ontwikkelen onderhoudscentrum creëren belangrijke kansen voor het regionale bedrijfsleven. Bovendien zorgen ze voor langdurige hoogwaardige werkgelegenheid.

Vattenfall werkt samen met Siemens Gamesa voor het vervaardigen van de turbines en de gedeeltelijke plaatsing ervan. De in Nederland gevestigde Sif Group bouwt de funderingen. Het in Nederland gevestigde TKF en Prysmian vervaardigen de inter-array kabelsystemen. Ingenieursbureau Subsea 7 installeert de funderingen en inter-array kabelsystemen. Swire Blue Ocean installeert de turbines.

Feiten Hollandse Kust Zuid

Met een geïnstalleerde capaciteit van 1.500 megawatt  wordt dit het grootste offshore windpark ter wereld. De elektriciteitsproductie kan het jaarverbruik van ruim twee miljoen Nederlandse huishoudens dekken. Het windpark bestaat uit 140 turbines van elf megawatt, die voor het eerst offshore worden geplaatst.

Volgens overheidsvoorschriften staat de ruimte op zee tussen de turbines open voor doorgang en medegebruik. Exploitatie en onderhoud vinden plaats vanuit Vattenfalls nieuwe, moderne onderhoudscentrum in de haven van IJmuiden. Het windpark wordt verbonden met twee offshore substations, geëxploiteerd door TenneT.

Strenge hygiënemaatregelen en kleinere teams die anderhalve meter afstand houden; de plantmanagers van de Nederlandse energiecentrales doen er alles aan om corona buiten de deur te houden. Zelfs het onderhoud aan de Eemscentrale gaat door. Maar dan wel wat voorzichtiger dan voorheen.

Hoewel vorige week nog niet geheel duidelijk was of de energiecentrales tot de vitale sector behoren, is Nederland meer dan ooit afhankelijk van elektriciteit. Natuurlijk kunnen ziekenhuizen altijd terugvallen op hun noodstroomvoorzieningen, maar dat is een scenario dat ze liever niet er bij willen krijgen. Bovendien werken veel Nederlanders thuis en zijn afhankelijk geworden van digitale communicatiemiddelen. Stroomuitval zou echt de maatschappij ontwrichten. Dat gaat volgens de plantmanagers dan ook niet gebeuren.

Kleinere ploegen

Ook Harry Talen werkt zoveel mogelijk vanuit huis, om de kans op besmetting zoveel mogelijk te voorkomen. De plantmanager van Engie heeft meerdere centrales onder zijn hoede en hoeft daarvoor niet altijd ter plekke aanwezig te zijn. ‘We volgen natuurlijk de richtlijnen van het RIVM, maar we hebben weinig moeite gehad de nieuwe werkwijzen tussen de oren van onze medewerkers te krijgen. Iedereen is zeer doordrongen van de ernst van de situatie. En dus werken we met kleinere ploegen zodat we anderhalve meter afstand kunnen houden, maken toetsenborden schoon als een ander er aan gaat werken en zo voorts.’

Revisie

‘We stellen dezelfde hoge eisen aan onze contractors’, vervolgt Talen. ‘We zijn al eerder begonnen met de revisie van twee turbines die een tijdlang in de mottenballen hebben gestaan. Na zorgvuldig overwegen besloten we de onderhoudswerkzaamheden wel door te laten gaan. Dat betekent echter wel dat er maar een kwart van de mensen op de site aanwezig is van wat er normaal gesproken zou rondlopen. Alleen wie fysiek aanwezig moet zijn, mag op de site rondlopen. Op die manier kunnen ze de noodzakelijke afstand bewaren. Wie ook maar de lichtste ziekteverschijnselen vertoont wordt naar huis gestuurd. Maar ook hier geldt dat mensen het zelf zeer serieus nemen en zelf al thuis blijven bij twijfel over hun gezondheid.

Meerdere scenario’s

De plantmanager van de Eemshavencentrale van RWE Marinus Tabak vertelt dat ook RWE maatregelen heeft genomen. Toen een medewerker na een wintersportvakantie in Oostenrijk besmet bleek te zijn met corona, werd direct de hele ploeg naar huis gestuurd. De ploeg heeft inmiddels veertien dagen in quarantaine gezeten en niemand is besmet geraakt. En gelukkig maakt de medewerker en zijn gezin het ook goed.

Volgens Tabak zijn van de 350 medewerkers op de centrale een zestigtal onmisbaar voor het bewaken en bedienen van de centrale. Die werken in vijf ploegendiensten. Mochten er mensen om wat voor reden ook thuis moeten blijven, dan heeft hij de scenario’s al klaarliggen.

Uniper

Een rondje langs de andere energiebedrijven levert hetzelfde beeld op als bij RWE en Engie. Ook Uniper heeft inmiddels maatregelen getroffen om het risico op besmetting met het coronavirus tot een minimum te beperken. Het bedrijf kent tot nog toe geen coronagevallen. Woordvoerder Michel Groeneveld: ‘De mensen die niet per se op de locatie hoeven te werken, werken thuis. Mensen die op kritieke functies zitten, proberen we zoveel mogelijk te isoleren. En uiteraard bekijken we per project die in de planning staat of deze echt nodig is of ook kan worden uitgesteld.’

E.ON

E.ON baas Johannes Teyssen ging bij bekendmaking van de jaarcijfers ook in op de mogelijke gevolgen van de coronacrisis voor de onderneming. ‘Over het geheel genomen zal de energie-industrie ongetwijfeld niet zo hard getroffen worden als andere industrieën’, aldus Teyssen. ‘Maar we verwachten nog steeds dat de crisis zijn stempel zal drukken op ons resultaat. Industriële en commerciële klanten verbruiken beduidend minder energie. Dit zal een tijdelijke impact hebben op ons netwerk en onze verkoopactiviteiten. Er kunnen vertragingen optreden in ons vermogen om energie-infrastructuurprojecten op te leveren.’

Vattenfall meldt dat het al een paar weken maatregelen treft om de energieproductie en de overige essentiële activiteiten veilig te stellen. Dat gebeurt aan de hand van bedrijfscontinuïteitsplannen die Vattenfall voor zijn bedrijfsonderdelen opstelde en die het bedrijf in werking stelt bij buitengewone situaties, zoals de huidige verspreiding van COVID-19.

Het doel is om de bezetting veilig te stellen en de leveringszekerheid van elektriciteit, gas en warmte in stand te houden. Daarmee ligt de focus op het operationeel houden van de centrales van Vattenfall in Nederland en de overige markten.

Genoeg elektriciteit

Over tekorten hoeft Nederland zich in ieder geval voorlopig nog geen zorgen te maken. Talen: ‘De afgelopen weken hebben we veel wind en zon gehad, wat natuurlijk gunstig is voor het elektriciteitsaanbod. We verwachten bovendien dat de industriële elektriciteitsvraag dankzij de crisis zal afnemen. Dat zelfde beeld was ook in Italië te zien.’

De staalindustrie staat bekend om zijn forse CO2-emissies. Staalproducent SSAB, mijnbouwbedrijf LKAB en energiebedrijf Vattenfall willen cokeskolen vervangen door fossielvrije elektriciteit en waterstof. Tata Steel gooit het over een andere boeg en is van plan koolmonoxide naar DOW te transporteren. Die gebruikt het gas als grondstof voor zijn processen. Tijdens de European Industry & Energy Summit zullen Vattenfall, Tata Steel en Dow de duurzame samenwerkingen toelichten tijdens een break out op 11 december (Kromhouthal, Amsterdam).

De staalindustrie is een van de sectoren met de hoogste CO2-uitstoot, goed voor zeven procent van de CO2-uitstoot wereldwijd. Een groeiende wereldbevolking en een toenemende verstedelijking zullen naar verwachting leiden tot een stijging van de wereldwijde vraag naar staal. Tegen 2050 zal het gebruik van staal naar verwachting 1,5 keer zo groot zijn als nu. Zelfs als het niveau van gerecycled schroot zal stijgen, zal het niet voldoende zijn om aan de totale wereldwijde vraag te voldoen.

Daarom startten SSAB, LKAB en Vattenfall met HYBRIT, wat staat voor Hydrogen Breakthrough Ironmaking Technology. De drie eigenaren van HYBRIT besloten samen met het Zweedse Energieagentschap om ongeveer 1,4 miljard Zweedse kronen (133 miljoen euro) te investeren in een proefproject. In Luleå is begonnen met de bouw van een faciliteit en binnenkort zal in Malmberget een testinstallatie voor pellets worden gebouwd.

Waterstofopslag

Het HYBRIT-initiatief begon in 2016 en heeft het potentieel om de totale CO2-uitstoot van Zweden met tien procent te verminderen. Het plan is om de nieuwe waterstofgasopslag 25-35 meter onder de grond te bouwen op het terrein van LKAB in Svartöberget, in de buurt van de proeffabriek die momenteel wordt gebouwd op het terrein van SSAB in Luleå. De opslagfaciliteit zal naar verwachting van 2022 tot 2024 operationeel zijn.

Koolmonoxide

Dow Benelux en Tata Steel Nederland gooien het over een andere boeg. De bedrijven onderzoeken de bouw van een circulaire fabriek in IJmuiden. De installatie moet koolmonoxide uit rookgassen omzetten in chemische bouwstenen. Met het project zou een investeringsbedrag gemoeid gaan van één miljard euro. De fabriek kan de CO₂-uitstoot met vier tot vijf miljoen ton per jaar verminderen.

Het project kan zodoende een enorme stap betekenen binnen het Klimaatakkoord. De potentiele CO2-reductie van vier tot vijf miljoen ton per jaar is maar liefst een kwart van het totaal dat de energie-intensieve industrie voor 2030 moet reduceren.

De fabriek moet gebouwd worden tussen 2025 en 2027. De bouw hangt onder meer af van het succes van twee proefprojecten. En ook de bereidheid van de Nederlandse overheid om mee te financieren kan belangrijk zijn. Om de rendabele top eraf te halen.

Hoewel Vattenfall al sinds 2009 eigenaar is van Nuon, besloot het energiebedrijf pas recent om nog alleen de Zweedse naam te voeren. Bij deze keuze speelt mee dat de missie van het moederbedrijf: een fossielvrij leven binnen één generatie, in alle landen vorm krijgt. CEO Magnus Hall ziet daarvoor elektrificatie als één van de belangrijkste mogelijkheden. Tijdens de European Industry & Energy Summit zal hij de weg daarnaartoe toelichten. De industrie speelt in ieder geval een belangrijke rol hierin.

Steeds meer verschoof de koers van Vattenfall richting duurzame, hernieuwbare bronnen, waar windenergie een groeiend deel van uitmaakt. Bruin- en steenkoolcentrales pasten niet meer in deze lijn en langzaamaan neemt de energiereus afscheid van zijn fossiele centrales. Met als laatste wapenfeit de sluiting van de Amsterdamse Hemwegcentrale.

Hall ziet het als de laatste hobbels naar een volledig fossielvrije energievoorziening. ‘In Zweden was de energiebranche al fossielvrij en richt decarbonisatie zich op het transport en de industrie. In andere landen waar we actief zijn, draaien echter nog fossiele centrales. De centrales die we nog bedrijven, zijn wel de meest efficiënte in hun soort. Centrales als de Duitse 1,7 gigawatt Moorburg warmtekrachtcentrale, zullen nog hard nodig zijn om de energietransitie te ondersteunen. Maar zelfs die zal op den duur plaats moeten maken voor echt duurzame assets. Dat is naast waterkracht in onze ogen met name on- en offshore wind.

Elektrificatie

Waar die duurzame elektriciteit terecht moet komen, is voor Hall ook helder. ‘Elektrificatie van de transportsector is misschien nog wel de meest eenvoudige stap. Die elektrische weg geldt zeker ook voor de industrie, alhoewel de duurzame elektriciteit hier ook kan worden ingezet voor de splitsing van water. Hall: ‘We investeren momenteel al in electrolyzers. De combinatie met industriële gebruikers versterkt de businesscase voor waterstof. Bijvoorbeeld met de chemie, die ook op zoek is naar alternatieven voor fossiele koolwaterstoffen. De combinatie van afgevangen kooldioxide met waterstof biedt kansen voor tal van waardevolle producten.’

Vattenfall is inmiddels de uitdaging al aangegaan om staalproductie fossielvrij te maken. Hall: ‘Samen met staalproducent SSAB en mijnbouwer LKAB onderzoeken we in het Hybrit-project of we waterstof in kunnen zetten als vervanging voor cokes en kolen in de hoogovens. Normaal gesproken stookt men cokes en steenkool tot hoge temperaturen om het ijzererts te smelten. Dit is ook mogelijk door ijzerertspellets direct te reduceren met waterstof.

Cement

De cementindustrie heeft eenzelfde twijfelachtige reputatie als CO2-emissiekampioen. Vattenfall werkt samen met Cementproducent Cementa om de productie van cementklinker te elektrificeren. Hall: ‘Elektrificatie van de cementproductie via plasmatechnologie is mogelijk. De productiesite van Cementa zou zelfs direct kunnen worden gekoppeld aan de uitbreiding van een windpark in de buurt van de fabriek. We zorgen er dus voor dat er geen fossiele brandstoffen hoeven worden gebruikt voor verwarming van de grondstoffen. Er komt nog steeds CO2 vrij tijdens het proces, maar dit kan redelijk eenvoudig worden afgevangen.’

Alianties

De rol die Vattenfall speelt in deze ontwikkelingen ligt volgen Hall niet vast. ‘De energietransitie is zo complex dat er nieuwe allianties nodig zijn om echt slagen te kunnen maken. De ene keer zijn wij leidend in een project, maar een andere keer zijn we een kleiner onderdeel van de keten. We sluiten steeds meer zogenaamde power purchase agreements (ppa, red.) af met industriële gebruikers. Daarmee koppelen we de productie van een windpark direct aan het elektriciteitsverbruik van partijen als bijvoorbeeld Microsoft.’

Geen belasting

Het is voor Hall ook duidelijk wat Vattenfall en zijn partners nodig hebben van de overheid: voortzetting van het Europese Emissions Trading System (EU ETS, red.). ‘Het mooie van het Europese ETS is dat het geen technologie voorschrijft’, zegt Hall. ‘Door technologieën te stimuleren of uit te sluiten, verstoor je de marktwerking. Het beste is natuurlijk om wereldwijd een eerlijke prijs af te dwingen voor CO2-emissies. Maar als we de Europese ETS al op een niveau krijgen dat duurzame energie concurreert met fossiele varianten, kan de markt zijn werk doen.

De Nederlandse wens om de energietransitie te versnellen is bewonderenswaardig. Maar qua CO2-beprijzing dreigt Nederland uit de pas te lopen met de rest van de EU. Het is beter om dit gezamenlijk aan te pakken, zodat ecologie en economie in balans blijven.’

Dit artikel is een beknopte versie van het artikel dat in Utilities 8 verschijnt.

European Industry & Energy Summit 2019

Magnus Hall verzorgt een van de keynotes tijdens de European Industry & Energy Summit op 10 en 11 december in de Kromhouthal in Amsterdam. De Europese procesindustrie en energiesector kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de energitransitie. Partners TNO, FME en Industrielinqs willen dit laten zien tijdens European Industry & Energy Summit (EIES) 2019. Meer informatie.

Vattenfall krijgt de vergunning voor het windpark op zee Hollandse Kust Zuid 3&4. In maart diende Vattenfall een voorstel in voor dit subsidieloze windpark. Met het winnen van deze tender is Vattenfall in één klap eigenaar van het grootste subsidievrije windpark op zee. In 2018 won het bedrijf namelijk al het aangrenzende project Hollandse Kust Zuid 1&2. In totaal zal Hollandse Kust Zuid 1-4 duurzame stroom produceren voor zo’n drie miljoen huishoudens.

Magnus Hall, CEO van Vattenfall: ‘Nederland is een belangrijke markt voor ons en dit zal een van onze grootste offshore projecten zijn. Het is een eer bij te dragen aan de ambitieuze Nederlandse doelstellingenom klimaatverandering tegen te gaan. We kunnen met steeds goedkoper wordende schone bronnen Nederland van groene stroom voorzien.’

Gunnar Groebler, Senior Vice President en Head of Business Area Wind van Vattenfall: ‘We kunnen nu de projecten Hollandse Kust Zuid 1&2 en 3&4 bundelen. Dat is een groot voordeel dat leidt tot verdere optimalisatie in de ontwikkeling en bij het onderhoud van zo’n groot windpark.’

Vervolgstappen

Vattenfall gaat nu aan de slag met de laatste voorbereidingen voor dit windpark samen met de al gekozen partijen. Siemens Gamesa levert de turbines, Sif de funderingen Prysmian de kabels. Seaway Heavy Lift is verantwoordelijk voor de installatie van kabels en funderingen en Swire Blue Ocean installeert de windmolens. De bouw is gepland in 2022. Volgens de aanbestedingsregels moet Hollandse Kust Zuid 3&4 volledig operationeel zijn binnen vijf jaar nadat de vergunning onherroepelijk is geworden.

RTL 4 heeft uit Haagse bronnen vernomen dat de Amsterdamse Hemwegcentrale volgend jaar al zijn deuren sluit. De centrale van Vattenfall was al eerder genomineerd voor sluiting, maar toen wilde de staat niet 55 miljoen euro betalen ter compensatie.

Hoeveel de sluiting gaat kosten is nog niet bekend. Volgens de bronnen ligt morgen alleen het principebesluit voor om de centrale vervroegd te sluiten en zijn de onderhandelingen met Vattenfall nog niet afgerond.

In 2017 deed Nuon zelf al een voorstel om de Hemwegcentrale in 2020 te sluiten. Het wilde daarvoor 55 miljoen euro; tien tot vijftien miljoen euro om de centrale zelf te ontmantelen en nog eens veertig miljoen voor een sociaal plan voor de werknemers.

Daar was in Den Haag destijds al geld voor vrijgemaakt, maar dit kabinet draaide dat later terug. Vorig jaar besloot minister Wiebes dat de centrale nog tot 2024 mocht blijven draaien. Het ligt in de lijn der verwachting dat Nuon nu een hoger bedrag zal vragen, omdat de termijn van sluiting veel korter is.

Lees hier het volledige bericht